Czym właściwie są witaminy?

Opublikowano: 7 grudnia 2021 3 minuty czytania

Każda mama słyszy zewsząd o najróżniejszych witaminach, ale… czym one tak naprawdę są? Najprościej mówiąc – witaminy to związki chemiczne niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Ze względu na to, że nasz organizm nie jest w stanie sam ich wytwarzać, musimy przyjmować je z pożywieniem. W procesie produkcji czerwonych krwinek konieczny jest udział kwasu foliowego (B9) i witaminy B12, ale też B6 i A. Konsekwencją niedoboru tych witamin może być niedokrwistość, czyli potocznie mówiąc – anemia.

 

Niedokrwistość (anemia) a witaminy krwiotwórcze

Do prawidłowej produkcji krwinek czerwonych niezbędne są przede wszystkim składniki budulcowe.     Jeżeli zabraknie któregokolwiek składnika niezbędnego w procesie produkcji krwinek czerwonych – powstaje niedokrwistość. Witaminy krwiotwórcze zwiększają efektywność stosowanych preparatów żelaza, co potwierdza w swoich rekomendacjach Polskie Towarzystwo Neonatologiczne.

Kluczowe witaminy krwiotwórcze to – B12, B9 (kwas foliowy) oraz B6.

Warto wiedzieć, że aby organizm mógł przyswoić kwas foliowy, musi on najpierw ulec przekształceniu do postaci zwanej aktywnym folianem, opisywanym także skrótem 5-MTHF. Proces ten przebiega w ludzkim organizmie pod wpływem odpowiedniego enzymu. Z powodu genetycznych uwarunkowań, część osób ma enzym, który nie potrafi skutecznie przekształcić kwasu foliowego do 5-MTHF. Co ważne – badania populacyjne dowodzą, że aż około połowy kobiet w Polsce ma zaburzoną aktywność enzymu przekształcającego kwas foliowy do formy aktywnej.1 Taka statystyka potwierdza tylko zasadność stosowania aktywnego folianu (5-MTHF), zamiast nieprzetworzonego kwasu foliowego.

 

Zalecane dawki witamin krwiotwórczych dla niemowląt przedwcześnie urodzonych

Europejskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN)2 oraz Polskie Towarzystwo Neonatologiczne3 określają dawki poszczególnych składników, które powinny być stosowane w żywieniu niemowląt przedwcześnie urodzonych. Dawki te podawane są w przeliczeniu na 1 kg masy ciała.

Są to następujące dawki:

  • Kwas foliowy (B9) – 35-100 µg/ kg masy ciała /dobę;
  • Witamina B12 – 0,1-0,77 µg/ kg masy ciała /dobę.
  • Witamina B6 – 45-300 µg/kg masy ciała /dobę

Instytut żywności i Żywienia rekomenduje dzienne spożycie poszczególnych witamin krwiotwórczych dla dzieci i młodzieży.4 Normy żywienia dla populacji polskiej uzależnione są od wieku.

 

Piśmiennictwo


1. Seremak-Mrozikiewicz A et al. Archives of Perinatal Medicine 2013; 19:12-18.
2. Agostoni C et al. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2010;50(1):85-91.
3. Standardy Opieki nad Noworodkiem w Polsce, Polskie Towarzystwo Neonatologiczne, Wydanie IV (2021) zaktualizowane i uzupełnione
4. Jarosz M et al. Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie. Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, 2020

Zobacz również

Niedokrwistość u kobiet – jak efektywnie zwalczać niedobory żelaza?

Przyczyny niedoboru żelaza u kobiet Do podstawowych przyczyn niedoboru żelaza należą: zbyt mała ilość żelaza w diecie, przewlekłe i obfite krwawienia, obfite krwawienia miesięczne, problemy z wchłanianiem żelaza w przewodzie pokarmowym oraz częste biegunki czy przewlekłe […]

Szczepy bakterii – rola w organizmie i ich źródła

Mikrobiota – czym jest i jaka jest jej rola? To często pojawiający się temat, więc na początku rozwiejemy wątpliwości co do nazewnictwa – mikroflora, mikrobiota jelitowa i flora jelitowa – to nazwy wymienne, oznaczające zespół mikroorganizmów zasiedlających przewód pokarmowy. Czym […]

Jak rozpoznać anemię u dziecka?

Przyczyny anemii u dzieci  Anemia, czyli inaczej niedokrwistość, to w skrócie stan, w którym stężenie hemoglobiny i/lub krwinek czerwonych we krwi jest poniżej przyjętej dla płci oraz wieku normy. Najczęstszą przyczyną występowania anemii u najmłodszych jest niedobór […]

Jak dbać o higienę uszu dziecka?

Jak powstaje woskowina uszna i jakie pełni funkcje?  Woskowina uszna (potocznie “woszczek”) jest mieszanką wydzieliny gruczołów łojowych i złuszczonego naskórka, która powstaje w zewnętrznym przewodzie słuchowym. Powstaje nieprzypadkowo – chroni narząd słuchu przed uszkodzeniami i pełni […]

Witaminy krwiotwórcze – dlaczego są tak ważne?

Co to znaczy “witaminy krwiotwórcze”?  Co właściwie oznacza, że niektóre witaminy są „krwiotwórcze”? W skrócie – mają bezpośredni wpływ na procesy powstawania krwinek w naszym organizmie. To prawda – ich rola jest nierozłącznie związana z produkcją m.in. czerwonych krwinek (erytrocytów). Obniżony […]

Jak bezboleśnie usuwać plastry?

Każda mama wie, że plaster to produkt wysoce istotny w domowej apteczce. Zwłaszcza że rozbite kolano, zadrapania czy pęknięcia naskórka to nieodzowny element poznawania świata przez naszych najmłodszych. Usuwanie plastrów      nigdy nie jest przyjemne – zwłaszcza że skóra dziecka […]