Proces gojenia rany – co może go zaburzyć? (pod kątem „agresywnego odklejania plastra”)

Opublikowano: 21 sierpnia 2023 2 minuty czytania

Jak przebiega prawidłowy proces gojenia się rany?1

Gojenie się ran to szereg reakcji chemicznych, czynnych miejscowo, biologicznie aktywnych substancji zachodzących w ranie, mających na celu jej zamknięcie i wytworzenie blizny.

Odsłonięte tkanki w obrębie ran inicjują krzepnięcie krwi, proces zapalny i gojenie rany.

W zależności od rodzaju rany, mogą one goić się od kilku dni nawet do kilku miesięcy.

Wyróżnia się 3 fazy gojenia rany:

  1. Oczyszczanie (zapalenie),
  2. Przebudowa (odrost nabłonka, naczyń i nerwów, migracja komórek),
  3. Obkurczanie i wytwarzanie blizny.

Co może zaburzyć proces gojenia się rany?1,2

Nie zawsze gojenie się ran przebiega prawidłowo. Najczęstszą przyczyną nieprawidłowego gojenia się ran stanowią zakażenia. Szczególnie narażone na zakażenia są rany zanieczyszczone, owrzodzenia, odleżyny oraz rozległe zniszczenia tkanek, np. oparzenia.

Zakażenie, czyli namnożenie bakterii, wirusów lub grzybów w miejscu rany, hamuje naturalne i szybkie gojenie. Zakażenia ran mogą̨ być wywoływane przez własną florę̨ bakteryjną lub z zewnątrz, np. flora personelu przychodni/szpitala, środowiska czy materiałów używanych podczas zabiegu i leczenia.

Innymi przyczynami nieprawidłowego gojenia się rany mogą być:

  • Zaburzone krążenie,
  • Cukrzyca,
  • Niedożywienie białkowe oraz niedobory witamin i składników mineralnych niezbędnych w procesie gojenia, tj. witamin A, E, C, B1 oraz cynku,
  • Osłabiona odporność (np. przez podawane miejscowo lub ogólnie leki, np. steroidy czy stosowane w leczeniu nowotworów cytostatyki)
  • Urazy rany, tj. uderzenia, ocieranie czy nieprawidłowe/gwałtowne usuwanie opatrunku.

Co może pomóc w procesie gojenia się rany?1,2

Warunkiem prawidłowego leczenia ran jest właściwa higiena rany, użycie odpowiedniego środka dezynfekującego oraz dobór specjalistycznych opatrunków, a w razie potrzeby interwencja chirurgiczna lub/i farmakologiczna.

Czynniki wpływające na jakość procesu gojenia się̨ ran stanowią:

  • Dokładne oczyszczenie (w tym z tkanek martwiczych),
  • Utrzymanie wilgotnego środowiska rany i ochrona przed zakażeniem.

Rany bez odpowiedniej opieki mogą̨ się̨ powiększać i utrzymywać przez wiele miesięcy, a nawet lat.

Aby przyspieszyć proces leczenia, opatrunek powinien pozwalać na odparowanie nadmiaru wody, swobodne przechodzenie gazów oraz zapobiegać przechodzeniu bakterii pod opatrunek. Ważny jest też odpowiedni sposób postępowania z opatrunkiem i jego usuwania. Nieprawidłowe usunięcie opatrunku może mieć poważne konsekwencje. Próby odklejenia na sucho lub gwałtownego zrywania mogą być związane z dużym bólem, ryzykiem podrażnienia i ponownym uszkodzeniem rany.3

Nawet jeśli w miejscu oderwania opatrunku nie widać urazu, funkcja bariery skórnej może zostać bardzo osłabiona, co sprzyja wystąpieniu stanu zapalnego i dodatkowemu uszkodzeniu rany.3

Na szczęście w aptekach są dostępne specjalistyczne preparaty w sprayu, które ułatwiają ten proces. Skutecznie i bezboleśnie usuwają wszelkie rodzaje plastrów, opatrunków samoprzylepnych, przylepców i taśm mocujących. Usuwają klej ze skóry, nie wysuszając jej i nie podrażniając. Wystarczy nanieść środek na przyklejony opatrunek, a następnie odczekać kilka sekund, aż jego powierzchnia będzie wilgotna. Wtedy można usunąć plaster.

Wybierając taki preparat warto zwrócić uwagę, aby nie zawierał on alkoholu. Substancja w nim zawarta nie powinna przenikać przez naskórek i powodować podrażnień skóry.

Piśmiennictwo:


  1. https://journals.viamedica.pl/advances_in_palliative_medicine/article/viewFile/29593/24347, Dostęp: 10.08.2023
  2. Simka, Leczenie trudno gojących się ran, Chirurgia po dyplomie 03/2021
  3. McNichol L, Lund C, Rosen T, Gray M. Medyczne materiały przylepne
    a bezpieczeństwo pacjentów: Stan nauki. J Wound Ostomy Continence Nurs. 2013, 40(4): 365-380.

 

CHIESI/MST/STI/01/08/2023

Zobacz również

Zmiana opatrunku w domu – jak zrobić to dobrze?

Rany, które przydarzają się nam na co dzień, a także te będące konsekwencja wypadków czy poważnych zabiegów, wymagają właściwego opatrzenia. Prawidłowe założenie i zmiana opatrunku są niezbędne w procesie gojenia. Odpowiednia pielęgnacja skóry na ranie, a także zapobieganie […]

Czym jest kinesiotaping?

Kinesiotaping to innowacyjna metoda terapeutyczna. Obecnie jest z powodzeniem stosowana w fizjoterapii w różnych obszarach medycyny takich jak ortopedia, ginekologia, położnictwo, a nawet onkologia. Dzięki swojej wysokiej skuteczności i możliwości wszechstronnego zastosowania, zyskuje co raz większą popularność. Aplikacja elastycznych taśm […]

Usuwanie plastrów u dzieci z cukrzycą

W ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby zachorowań na cukrzycę w najmłodszej grupie. Warto, jako rodzic, być świadomym faktu, że choroba ta rzutuje na cały organizm, również na kondycję skóry. Okazuje się, że w tym szczególnym przypadku […]

Usuwanie plastrów u dzieci – najczęściej popełniane błędy

Łatwo jest nakleić plaster dziecku (zwłaszcza ten kolorowy, z wizerunkiem bohatera z ulubionej bajki), ale już jego odklejenie przysparza rodzicom wielu kłopotów. Podejmowane są wtedy przeróżne próby np. odwrócenia uwagi dziecka i oderwania przylepca jednym […]

Plastry kinezjologiczne u kobiet w ciąży

Plastry kinezjologiczne to stosunkowo świeża metoda fizjoterapeutyczna. Chociaż  jeszcze do niedawna były popularne głównie wśród sportowców, to obecnie znalazły szerokie zastosowanie nawet w przypadku kobiet w ciąży. Dowiedz się w jaki sposób działają tego typu plastry, czy są […]

Skóra małych dzieci. Dlaczego jest tak wrażliwa?

Skóra spełnia ważną, ochronną funkcję. Dla jej zachowania ważne jest łagodne oczyszczanie oraz nawilżanie. Jednocześnie trzeba ją chronić przed otarciami i innymi rodzajami uszkodzeń. Swoista budowa skóry małych dzieci wymusza szczególnie troskliwe postępowanie. […]

Newsletter