Skóra małych dzieci. Dlaczego jest tak wrażliwa?

Opublikowano: 29 lipca 2022 3 minuty czytania

Skóra spełnia ważną, ochronną funkcję. Dla jej zachowania ważne jest łagodne oczyszczanie oraz nawilżanie. Jednocześnie trzeba ją chronić przed otarciami i innymi rodzajami uszkodzeń. Swoista budowa skóry małych dzieci wymusza szczególnie troskliwe postępowanie. Dotyczy to także wyboru stosowanych plastrów do opatrywania ran czy zadrapań i ich nieinwazyjnego usuwania. Dlaczego jest to tak ważne i na co powinnaś zwrócić szczególną uwagę?

 

Skóra dzieci i jej odmienne cechy

Zacznijmy od narodzin. Tu warto zwrócić uwagę na skórę wcześniaka, która wykazuje szczególną podatność na urazy mechaniczne. Ma to związek nie tylko z cienką warstwą rogową naskórka, ale też ze zmniejszoną liczbą struktur białkowych wiążących naskórek ze skórą właściwą. Przekłada się to bowiem na dużą wrażliwość na urazy mechaniczne związane
z rozciąganiem, tarciem oraz działaniem sił lepkości1. Bardzo problematycznym miejscem mogą być obszary naskórka po usunięciu przylepca. Tu bowiem następuje złuszczenie warstwy rogowej naskórka, przekraczające nawet 70%1. Skóra noworodka również wykazuje wiele odrębnych cech wpływających na słabsze jej funkcjonowanie jako bariery ochronnej. Charakteryzuje się większą utratą wody z naskórka i jednoczesnym zwiększonym wchłanianiem niektórych substancji2,3. To ostatnie jest szczególnie ważne, bo rodzice często nie zdają sobie sprawy, że środki stosowane miejscowo mogą u małego dziecka wywołać efekt ogólnoustrojowy, a niekiedy wręcz toksyczny. Warto więc zawsze zwracać uwagę na skład stosowanych preparatów (np. obecność alkoholu). Skóra niemowląt i dzieci powyżej 1 roku życia jest już bardziej dojrzała, ale jej pielęgnacja również cechuje się pewną specyfiką. Wymaga delikatnych, bezzapachowych środków oczyszczających oraz mydła o pH możliwie zbliżonym do fizjologicznego odczynu skóry.

 

Dzieci z atopowym zapaleniem skóry

Szczególną grupę dzieci stanowią dzieci z atopowym zapaleniem skóry (AZS). U ponad połowy (60%) objawy pojawiają się w pierwszym roku życia, natomiast u 70–85% do piątego roku życia4. Temu pospolitemu, przewlekłemu schorzeniu towarzyszy nasilona suchość
i skłonność do podrażnień. Rzutuje to oczywiście na odbieranie przez dziecko bodźców bólowych. Skóra jest wtedy bardziej napięta, a dziecku dokucza świąd i nacieki zapalne.
W przebiegu AZS częściej odnotowuje się też nadkażenia bakteryjne. Z uwagi na te „defekty” bariery naskórkowej warto zwrócić szczególną uwagę, aby skórę dziecka z AZS traktować wyjątkowo delikatnie.

 

Plastry i ich bezbolesne usuwanie

To pozornie błahy temat. Okazuje się jednak, że w przypadku dzieci, z wyżej opisanych przyczyn, ma ogromne znaczenie. Zwróć więc uwagę na wybór plastrów do opatrywania ran lub otarć u dzieci. Powinny być delikatne, hipoalergiczne, z mikroperforacją pozwalającą skórze oddychać. Nigdy nie usuwaj u dzieci mocno przylegających plastrów agresywnie.
W ten sposób możesz narazić dziecko nie tylko na ból, ale też na podrażnienie, przypadkowe naruszenie gojącej się skóry i ponowne otwarcie rany. Co wobec tego zrobić? Warto w  tym celu zastosować specjalny spray. Wybierz ten, który nie zawiera alkoholu, nie przenika przez naskórek, nie powoduje alergii i podrażnień skóry. Istotne także, aby był łatwy w użyciu, mógł być aplikowany pod dowolnym kątem i umożliwiał łagodne odklejenie różnych rodzajów plastrów (włókninowych, wodoodpornych czy kinesiotapingu). Okazuje się, że te ostatnie są coraz częściej stosowane u dzieci, między innymi, w ramach uzupełnienia terapii logopedycznej5. Aplikacja tego typu plastrów może mieć na celu wzmocnienie mięśni w obszarze ustno-twarzowym oraz przywrócenie prawidłowych czynności motorycznych (takich jak np. oddychanie nosem). Plastry kinezjologiczne bywają niestety dość kłopotliwe do usunięcia i w tym przypadku szczególnie warto sięgnąć po specjalny preparat, który to ułatwi.

 

Podsumowanie

Skóra małych dzieci wykazuje anatomiczną i funkcjonalną niedojrzałość. Łatwo ulega otarciom i podrażnieniom. Ważne jest więc nie tylko wzmacnianie bariery naskórkowej przez miejscowe stosowanie środków o działaniu nawilżającym i natłuszczającym, ale też przeciwdziałanie wszelkim uszkodzeniom. W tym kontekście starannie wybieraj plastry do opatrywania ran u dzieci i unikaj agresywnego ich usuwania.

Autor:
dr n. med. Justyna Wodowska

 

Piśmiennictwo


  1. Szczapa J. Specjalne uwarunkowania pielęgnacji skóry u wcześniaków. Postępy Neonatologii, 2018, 24(2): 97-102.
  2. Sybilski AJ. Skóra – najważniejszy narząd naszego ciała. Dbajmy o nią! Pediatr Med Rodz, 2012, 8(4): 375-379.
  3. Kmieć ML, Urysiak‑Czubatka I, Broniarczyk‑Dyła G. Pielęgnacja skóry dzieci. Post Dermatol Alergol, 2010, 27: 40‑44.
  4. Woldan-Tambor A, Zawilska JB. Atopowe zapalenie skóry (AZS) – problem XXI wieku. Terapia i leki, 2009, 65(11): 804-811.
  5. Mosiejczuk H, Lubińska A, Ptak M, Szylińska A, Kemicer-Chmielewska E, Laszczyńska E, Rotter I. Kinesiotaping jako interdyscyplinarna metoda terapeutyczna. Pomeranian Journal of Life Sciences, 2016, 62(1): 60–66.

 

CHIESI/MST/ALL/01/07/2022_1

Zobacz również

Plastry kinezjologiczne u kobiet w ciąży

Plastry kinezjologiczne to stosunkowo świeża metoda fizjoterapeutyczna. Chociaż  jeszcze do niedawna były popularne głównie wśród sportowców, to obecnie znalazły szerokie zastosowanie nawet w przypadku kobiet w ciąży. Dowiedz się w jaki sposób działają tego typu plastry, czy są […]

Czop woskowinowy – najczęściej popełniane błędy

Woskowina kojarzy się rodzicom z niewłaściwą higieną dziecięcych uszu. Nic bardziej mylnego! Przekonaj się jak ważną pełni ona funkcję i jakich błędów unikać w prawidłowej higienie uszu Twojego dziecka. Budowa ucha i rola woskowiny Anatomicznie […]

Letnie infekcje uszu u dzieci. Jak uniknąć problemów?

Lato to czas, w którym chętnie wypoczywamy z dziećmi nad wodą, korzystając z uroków kąpieli. Niestety to nie tylko przyjemna ochłoda. Długotrwały kontakt ucha z wodą lub wilgocią stwarza warunki do rozwoju infekcji. Najczęstsze zachorowania obserwuje się u dzieci […]

Wakacyjne urazy u dzieci. Co warto mieć w apteczce przy zmianie opatrunku?

Istnieje cały wachlarz urazów, z którymi dzieci zmagają się w trakcie wakacji. Często dochodzi do nich na placach zabaw czy wakacyjnym wyjeździe. Na szczęście zdecydowana większość to drobne rany, z którymi poradzimy sobie pod warunkiem posiadania dobrze wyposażonej apteczki. […]

Biegunka podróżnych

Nawet najlepiej zorganizowane wakacje może zepsuć nagła i niespodziewana przypadłość jaką jest biegunka podróżnych. Sprawdź, jakie są przyczyny tych dolegliwości jelitowych i jak sobie z nimi poradzić w trakcie waszej wyprawy. Biegunka to nic innego, jak luźne, wodniste […]

Niedokrwistość u kobiet – jak efektywnie zwalczać niedobory żelaza?

Przyczyny niedoboru żelaza u kobiet Do podstawowych przyczyn niedoboru żelaza należą: zbyt mała ilość żelaza w diecie, przewlekłe i obfite krwawienia, obfite krwawienia miesięczne, problemy z wchłanianiem żelaza w przewodzie pokarmowym oraz częste biegunki czy przewlekłe […]