Skóra małych dzieci. Dlaczego jest tak wrażliwa?

Opublikowano: 29 lipca 2022 3 minuty czytania

Skóra spełnia ważną, ochronną funkcję. Dla jej zachowania ważne jest łagodne oczyszczanie oraz nawilżanie. Jednocześnie trzeba ją chronić przed otarciami i innymi rodzajami uszkodzeń. Swoista budowa skóry małych dzieci wymusza szczególnie troskliwe postępowanie. Dotyczy to także wyboru stosowanych plastrów do opatrywania ran czy zadrapań i ich nieinwazyjnego usuwania. Dlaczego jest to tak ważne i na co powinnaś zwrócić szczególną uwagę?

 

Skóra dzieci i jej odmienne cechy

Zacznijmy od narodzin. Tu warto zwrócić uwagę na skórę wcześniaka, która wykazuje szczególną podatność na urazy mechaniczne. Ma to związek nie tylko z cienką warstwą rogową naskórka, ale też ze zmniejszoną liczbą struktur białkowych wiążących naskórek ze skórą właściwą. Przekłada się to bowiem na dużą wrażliwość na urazy mechaniczne związane
z rozciąganiem, tarciem oraz działaniem sił lepkości1. Bardzo problematycznym miejscem mogą być obszary naskórka po usunięciu przylepca. Tu bowiem następuje złuszczenie warstwy rogowej naskórka, przekraczające nawet 70%1. Skóra noworodka również wykazuje wiele odrębnych cech wpływających na słabsze jej funkcjonowanie jako bariery ochronnej. Charakteryzuje się większą utratą wody z naskórka i jednoczesnym zwiększonym wchłanianiem niektórych substancji2,3. To ostatnie jest szczególnie ważne, bo rodzice często nie zdają sobie sprawy, że środki stosowane miejscowo mogą u małego dziecka wywołać efekt ogólnoustrojowy, a niekiedy wręcz toksyczny. Warto więc zawsze zwracać uwagę na skład stosowanych preparatów (np. obecność alkoholu). Skóra niemowląt i dzieci powyżej 1 roku życia jest już bardziej dojrzała, ale jej pielęgnacja również cechuje się pewną specyfiką. Wymaga delikatnych, bezzapachowych środków oczyszczających oraz mydła o pH możliwie zbliżonym do fizjologicznego odczynu skóry.

 

Dzieci z atopowym zapaleniem skóry

Szczególną grupę dzieci stanowią dzieci z atopowym zapaleniem skóry (AZS). U ponad połowy (60%) objawy pojawiają się w pierwszym roku życia, natomiast u 70–85% do piątego roku życia4. Temu pospolitemu, przewlekłemu schorzeniu towarzyszy nasilona suchość
i skłonność do podrażnień. Rzutuje to oczywiście na odbieranie przez dziecko bodźców bólowych. Skóra jest wtedy bardziej napięta, a dziecku dokucza świąd i nacieki zapalne.
W przebiegu AZS częściej odnotowuje się też nadkażenia bakteryjne. Z uwagi na te „defekty” bariery naskórkowej warto zwrócić szczególną uwagę, aby skórę dziecka z AZS traktować wyjątkowo delikatnie.

 

Plastry i ich bezbolesne usuwanie

To pozornie błahy temat. Okazuje się jednak, że w przypadku dzieci, z wyżej opisanych przyczyn, ma ogromne znaczenie. Zwróć więc uwagę na wybór plastrów do opatrywania ran lub otarć u dzieci. Powinny być delikatne, hipoalergiczne, z mikroperforacją pozwalającą skórze oddychać. Nigdy nie usuwaj u dzieci mocno przylegających plastrów agresywnie.
W ten sposób możesz narazić dziecko nie tylko na ból, ale też na podrażnienie, przypadkowe naruszenie gojącej się skóry i ponowne otwarcie rany. Co wobec tego zrobić? Warto w  tym celu zastosować specjalny spray. Wybierz ten, który nie zawiera alkoholu, nie przenika przez naskórek, nie powoduje alergii i podrażnień skóry. Istotne także, aby był łatwy w użyciu, mógł być aplikowany pod dowolnym kątem i umożliwiał łagodne odklejenie różnych rodzajów plastrów (włókninowych, wodoodpornych czy kinesiotapingu). Okazuje się, że te ostatnie są coraz częściej stosowane u dzieci, między innymi, w ramach uzupełnienia terapii logopedycznej5. Aplikacja tego typu plastrów może mieć na celu wzmocnienie mięśni w obszarze ustno-twarzowym oraz przywrócenie prawidłowych czynności motorycznych (takich jak np. oddychanie nosem). Plastry kinezjologiczne bywają niestety dość kłopotliwe do usunięcia i w tym przypadku szczególnie warto sięgnąć po specjalny preparat, który to ułatwi.

 

Podsumowanie

Skóra małych dzieci wykazuje anatomiczną i funkcjonalną niedojrzałość. Łatwo ulega otarciom i podrażnieniom. Ważne jest więc nie tylko wzmacnianie bariery naskórkowej przez miejscowe stosowanie środków o działaniu nawilżającym i natłuszczającym, ale też przeciwdziałanie wszelkim uszkodzeniom. W tym kontekście starannie wybieraj plastry do opatrywania ran u dzieci i unikaj agresywnego ich usuwania.

 

Autor: redakcja serwisu

 

Piśmiennictwo


  1. Szczapa J. Specjalne uwarunkowania pielęgnacji skóry u wcześniaków. Postępy Neonatologii, 2018, 24(2): 97-102.
  2. Sybilski AJ. Skóra – najważniejszy narząd naszego ciała. Dbajmy o nią! Pediatr Med Rodz, 2012, 8(4): 375-379.
  3. Kmieć ML, Urysiak‑Czubatka I, Broniarczyk‑Dyła G. Pielęgnacja skóry dzieci. Post Dermatol Alergol, 2010, 27: 40‑44.
  4. Woldan-Tambor A, Zawilska JB. Atopowe zapalenie skóry (AZS) – problem XXI wieku. Terapia i leki, 2009, 65(11): 804-811.
  5. Mosiejczuk H, Lubińska A, Ptak M, Szylińska A, Kemicer-Chmielewska E, Laszczyńska E, Rotter I. Kinesiotaping jako interdyscyplinarna metoda terapeutyczna. Pomeranian Journal of Life Sciences, 2016, 62(1): 60–66.

 

CHIESI/MST/ALL/01/07/2022_1

Zobacz również

Żelazo i zdrowie: Obfite miesiączki a zapotrzebowanie na żelazo u nastoletnich dziewcząt i kobiet

Okres menstruacji jest dla wielu dziewcząt czasem szczególnym, ale też i trudnym. Podczas miesiączki organizm traci pewną ilość krwi, a wraz z nią cenne mikroelementy i witaminy. Zwłaszcza obfite miesiączki mogą prowadzić do niedoboru mikroelementów, w tym żelaza.[1] Wiedza […]

Zmiana opatrunku w domu – jak zrobić to dobrze?

Rany, które przydarzają się nam na co dzień, a także te będące konsekwencja wypadków czy poważnych zabiegów, wymagają właściwego opatrzenia. Prawidłowe założenie i zmiana opatrunku są niezbędne w procesie gojenia. Odpowiednia pielęgnacja skóry na ranie, a także zapobieganie […]

Czym jest kinesiotaping?

Kinesiotaping to innowacyjna metoda terapeutyczna. Obecnie jest z powodzeniem stosowana w fizjoterapii w różnych obszarach medycyny takich jak ortopedia, ginekologia, położnictwo, a nawet onkologia. Dzięki swojej wysokiej skuteczności i możliwości wszechstronnego zastosowania, zyskuje co raz większą popularność. Aplikacja elastycznych taśm […]

Żelazo jako suplement diety – jak stosować?

Żelazo to pierwiastek zaliczany do podstawowych mikroskładników naszej diety. Zgodnie z normami żywienia powinien być on spożywany codziennie w ilości odpowiedniej do zapotrzebowania, stanu zdrowia i wieku. Nierzadko jednak zdarza się, że ilości żelaza jakie przyjmujemy wraz z dietą […]

Rola żelaza w rozwoju mózgu u dzieci

Mózg to centrum dowodzenia całego organizmu. Zbudowany przede wszystkim z wody, tłuszczów i białek niewątpliwie stanowi najważniejszy elementu układu nerwowego. Warto wiedzieć, że jest jedną z pierwszych struktur, jakie tworzą się w czasie życia płodowego. Na […]

Żelazo a zdrowy sen dzieci

Żelazo jest jednym z kluczowych składników mineralnych. Jego odpowiednia podaż i biodostępność w organizmie jest niezbędna do codziennego funkcjonowania niemowląt. Wśród podstawowych funkcji żelaza wymienia się budowę elementów morfotycznych krwi, odpowiadających za transport tlenu do komórek. Jednakże żelazo […]

Newsletter